มีดแต่ละแบบถูกออกแบบมาทำงานอะไร
ก่อนจะเลือกว่าควรมีมีดกี่เล่ม ต้องรู้ก่อนว่าแต่ละเล่มถูกออกแบบมาให้ทำงานต่างกันอย่างไร — ไม่ใช่แค่เรื่องขนาด แต่เรื่องมุมใบมีดและน้ำหนักที่ต่างกันมาก
มีดปอกผลไม้ ใบสั้น มุมแหลม ทำงานละเอียด
มีดปอกผลไม้มีใบมีดสั้นประมาณ 7-10 ซม. เพราะงานที่มันทำต้องการการควบคุม ไม่ใช่แรง ปอกเปลือก แกะเมล็ด ตกแต่งขอบ — ทุกอย่างต้องการให้นิ้วมือสั่งทิศทางใบมีดได้ละเอียด ใบสั้นทำให้ทำได้พอดี
ปัญหาที่เจอบ่อยในครัวบ้านคือเอามีดปอกผลไม้มาหั่นผักแข็งอย่างแครอทหรือมันฝรั่งทุกวัน ใบมีดรับแรงเกินที่ออกแบบมา มุมคมจะหักก่อน ลับแล้วก็ไม่คืนคมเหมือนเดิม เพราะโครงสร้างใบมีดมันไม่ได้ทำมาสำหรับงานแบบนั้น
มีดปอกผลไม้ 2 คม KIWI ออกแบบเฉพาะปอกเปลือก ใบมีดเล็กและเบา ไม่ต้องใช้แรงจึงคมนาน
ดูสินค้ามีดหั่นผัก ใบยาว น้ำหนักสมดุล ทำงานซ้ำได้ทั้งวัน
มีดหั่นผักหรือมีดเชฟขนาดกลาง 15-20 ซม. ออกแบบมาให้ใช้แรงจากข้อมือน้อยที่สุด น้ำหนักใบมีดช่วยรับแรงแทน ยิ่งหั่นซ้ำๆ นานๆ ยิ่งเห็นความต่าง เพราะมือไม่ต้องออกแรงกดลงทุกครั้ง
มีดแบบนี้เหมาะกับผักและวัตถุดิบที่ไม่มีกระดูก ถ้าเอาไปสับกระดูกหรือของแข็งมาก ใบมีดจะบิ่นเร็ว เพราะมุมใบมีดมันถูกฝนให้เหมาะกับงานหั่นไม่ใช่งานสับ
มีดเชฟ 6.5 นิ้ว ใบมีดยาวพอดีสำหรับหั่นผักและหั่นเนื้อ ตามที่บทความแนะนำให้มีมีดแต่ละแบบถูกงาน
ดูสินค้ามีดแล่เนื้อ ใบยาวบาง ยืดหยุ่น ตามรอยกระดูกได้
มีดแล่เนื้อมีใบที่บางและยืดหยุ่นกว่ามีดหั่นผักชัดเจน เวลาแล่เนื้อติดกระดูก ใบมีดต้องลื่นไปตามรอยกระดูกได้โดยไม่ดึงเนื้อขาด ถ้าใช้มีดหั่นผักมาแล่แทน ใบมีดแข็งเกินจะบังคับทิศทางยาก เนื้อจะขาดเป็นก้อนแทนที่จะออกมาเป็นแผ่นสวย
ความยืดหยุ่นของใบมีดแล่เนื้อไม่ใช่จุดอ่อน แต่เป็นฟังก์ชันที่ตั้งใจออกแบบมา เอาไปหั่นผักแทนมีดเชฟก็ไม่ดีเหมือนกัน เพราะมันจะโยกและควบคุมยากในงานที่ต้องหั่นตรง
มีดแล่และหั่น Seagull 8 นิ้ว ใบมีดยาวพอสำหรับแล่เนื้อและหั่นผัก ถ้าใช้ถูกงานจะคมนาน
ดูสินค้าสัญญาณที่บอกว่าคุณใช้มีดผิดงานอยู่
ครัวบ้านไม่ได้มีใครมาบอกว่าใช้ผิด แต่ของมันบอกเองผ่านอาการที่เห็นชัดถ้ารู้ว่าต้องดูอะไร
มีดเสียคมเร็วผิดปกติ
มีดที่ดูแลดีควรคมอยู่ได้หลายเดือนถ้าใช้ถูกงาน ถ้าลับแล้วใช้ไม่กี่สัปดาห์ก็รู้สึกว่าทื่อแล้ว นั่นมักไม่ใช่เรื่องคุณภาพมีด แต่เป็นเรื่องงานที่เอาไปใช้ผิดประเภท
มีดปอกผลไม้ที่เอามาหั่นแครอทหรือมันทุกวัน มุมคมที่ฝนมาสำหรับงานละเอียดจะหักเร็วมาก ลับด้วยหินก็ได้คมกลับมาแค่ชั่วคราว เพราะใบมีดรับแรงซ้ำๆ เกินที่ออกแบบมา
งานออกมาไม่สม่ำเสมอทั้งที่ใช้แรงเท่ากัน
ลองนึกภาพหั่นแตงกวาด้วยมีดปอกผลไม้ บางชิ้นออกมาหนา บางชิ้นบาง ทั้งที่พยายามหั่นให้เท่ากัน ไม่ใช่เพราะมือไม่นิ่ง แต่เพราะใบมีดสั้นเกินจะควบคุมแนวตัดในงานที่ต้องการความยาวใบมีด
หรือถ้าเคยแล่อกไก่ด้วยมีดหั่นผัก จะรู้ว่าเนื้อขาดไม่สวย บางจุดดึงบางจุดตัด ไม่ได้ออกมาเป็นแผ่นเนียน ทั้งที่ใช้แรงเท่าเดิม — นั่นคือสัญญาณชัดว่าเครื่องมือไม่ตรงงาน
เมื่อยมือและรู้สึกว่าต้องออกแรงมากกว่าปกติ
มีดที่ถูกงานจะทำงานด้วยน้ำหนักตัวเองและมุมใบมีด คนทำครัวแค่นำทิศทาง ไม่ต้องกด ถ้าหั่นผักไปสักพักแล้วรู้สึกเมื่อยข้อมือหรือต้องออกแรงกดลงทุกครั้ง นั่นคือสัญญาณว่ามีดไม่ใช่ตัวที่ถูกกับงานนั้น
ครัวบ้านที่ทำกับข้าวทุกวันจะรู้สึกความต่างนี้ชัด โดยเฉพาะตอนที่ต้องหั่นผักเยอะๆ เตรียมอาหาร ถ้าใช้มีดถูกเล่ม มือไม่เมื่อย ถ้าใช้ผิดเล่ม มือเริ่มล้าก่อนอาหารสุก
เลือกมีดให้ตรงงาน ครัวบ้านต้องมีอะไรบ้าง
ครัวบ้านไม่จำเป็นต้องมีมีดครบทุกแบบ แต่ต้องมีให้ครบงานที่ทำบ่อย — สามเล่มที่เลือกถูกดีกว่าสิบเล่มที่ใช้สลับกันไปหมด
มีดปอกผลไม้ เลือกจากความคมและด้ามที่กำได้มั่น
งานปอกผลไม้มือเปียกแทบทุกครั้ง ด้ามที่กำแล้วลื่นจึงเป็นปัญหาจริงๆ ไม่ใช่แค่ความไม่สะดวก ด้ามที่กำได้มั่นคอมือเปียกช่วยให้ควบคุมทิศทางใบมีดได้ดีกว่า และลดความเสี่ยงบาดมือในงานที่ต้องการความละเอียด
สำหรับครัวบ้าน ใบมีดสแตนเลสดูแลง่ายกว่าเหล็กคาร์บอน ไม่ต้องเช็ดให้แห้งทันทีหลังล้าง และไม่เป็นสนิมถ้าทิ้งไว้เปียก สิ่งที่ต้องเช็กก่อนซื้อ:
- ด้ามกำได้มั่นคอมือเปียก ไม่ลื่น
- ใบมีดคมตั้งแต่ซื้อ ทดสอบด้วยการปอกแอปเปิลได้เนียน
- น้ำหนักเบา เพราะงานปอกใช้นิ้วมือนำทาง ไม่ใช้น้ำหนักมีด
มีดปอกผลไม้ Victorinox ใบมีดเฉพาะสำหรับปอกเปลือก ออกแบบให้ทำงานนี้เท่านั้น ไม่บิดคมเพราะใช้ถูกงาน
ดูสินค้ามีดอเนกประสงค์ 4 นิ้ว ใบมีดสั้นและเบา เหมาะสำหรับปอกผลไม้ที่บทความแนะนำ ไม่ต้องใช้แรงมากจึงไม่บิดคมเร็ว
ดูสินค้าทั้งสองตัวนี้ออกแบบมาสำหรับงานปอกและงานเล็กโดยเฉพาะ ใช้ถูกงานแบบนี้จะคมอยู่ได้นานกว่าเอามีดเชฟมาปอกแทนมาก
มีดหั่นผัก เลือกจากน้ำหนักและความยาวที่พอดีมือ
น้ำหนักมีดไม่ใช่ยิ่งหนักยิ่งดี มีดที่หนักเกินมือจะทำให้เมื่อยเร็วในงานที่ต้องหั่นซ้ำๆ เช่น หั่นหอมหัวใหญ่ครึ่งกิโลหรือหั่นผักสำหรับแกงหม้อใหญ่ ถ้าทำได้ลองจับก่อนซื้อเสมอ ยกขึ้นแล้วรู้สึกว่าข้อมือต้องออกแรงรับ = หนักเกินไปสำหรับคุณ
ความยาวใบมีด 15-18 ซม. เหมาะกับครัวบ้านส่วนใหญ่ ยาวพอให้หั่นผักชิ้นใหญ่ได้ในครั้งเดียว แต่ไม่ยาวจนควบคุมยากในครัวที่พื้นที่เขียงไม่กว้าง
มีดกีวีด้ามดำ ราคาประหยัด ใช้ปอก หั่น แล่ได้ เหมาะสำหรับครัวบ้านที่ต้องมีมีดหลายเล่มแต่ใช้ถูกงาน
ดูสินค้ามีดแล่เนื้อ จำเป็นแค่ไหนในครัวบ้าน
ถ้าทำเนื้อสัปดาห์ละครั้งหรือน้อยกว่า มีดเชฟที่คมดีก็ยังแล่เนื้อได้พอใช้ได้ แต่ถ้าทำบ่อยหรือต้องการชิ้นเนื้อบางสม่ำเสมอ เช่น ทำสเต็กบ้านหรือแล่อกไก่ทุกสัปดาห์ มีดแล่เนื้อแยกเล่มคืนทุนเร็วมาก เพราะงานออกมาดีกว่าชัดเจนและมีดหั่นผักก็ไม่สึกเร็ว
ดูแลมีดให้คมอยู่นาน ไม่ต้องลับบ่อยถ้าใช้ถูกวิธี
มีดที่ดูแลถูกวิธีจะคมอยู่ได้นานกว่าที่คิดมาก และส่วนใหญ่ที่มีดเสียคมเร็วไม่ใช่เพราะมีดไม่ดี แต่เพราะพฤติกรรมการใช้และเก็บที่ทำลายคมโดยไม่รู้ตัว
สิ่งที่ทำลายคมมีดเร็วที่สุดในครัวบ้าน
พฤติกรรมเหล่านี้เกิดขึ้นทุกวันในครัวบ้านทั่วไป และทำลายคมมีดโดยที่ไม่รู้สึกตัวจนกว่ามีดจะทื่อไปแล้ว:
- วางมีดรวมกับของอื่นในลิ้นชัก ใบมีดกระทบกับช้อนส้อมทุกครั้งที่เปิดลิ้นชัก
- ล้างในเครื่องล้างจาน น้ำยาและความร้อนกัดเหล็กและด้ามมีด
- ใช้คมมีดขูดของออกจากเขียง แรงขูดทำลายมุมคมเร็วกว่าการหั่นปกติ
- วางบนเขียงพลาสติกแข็งหรือกระเบื้อง พื้นผิวแข็งกว่าเหล็กทำให้คมหักทุกครั้งที่ตัด
หลังหั่นเสร็จ ให้พลิกใช้ด้านสันมีดขูดของออกจากเขียงแทน นิสัยเล็กๆ นี้ยืดอายุคมมีดได้มากกว่าที่คิด
ลับมีดที่บ้านทำได้ไม่ยาก ถ้าเริ่มถูกจุด
ลับมีดเองที่บ้านไม่ต้องใช้ทักษะระดับมืออาชีพ แค่มีหินลับมีด 2 ด้าน และรู้มุมที่ถูก ส่วนใหญ่มีดครัวบ้านใช้มุมประมาณ 15-20 องศา ลับด้านหยาบก่อนถ้ามีดทื่อมาก แล้วจบด้วยด้านละเอียดเพื่อขัดคม
ลับแค่เดือนละครั้งหรือสองครั้งก็พอถ้าใช้มีดถูกงานและเก็บดี ไม่ต้องลับทุกสัปดาห์อย่างที่หลายคนเข้าใจ
หินลับมีด 2 ด้าน ช่วยให้มีดคมอยู่นาน ตรงกับบทความที่แนะนำให้ดูแลมีดให้คมโดยลับบ่อยถ้าใช้ผิดวิธี
ดูสินค้าหินลับมีด 2 ด้านราคาไม่แพง แต่ช่วยให้มีดที่ซื้อมาแล้วใช้ได้นานขึ้นเป็นเท่าตัว คุ้มกว่าซื้อมีดใหม่ทุกปีเพราะลับไม่เป็น