เครื่องคำนวณปรับสูตรอาหาร (เพิ่ม-ลดเสิร์ฟ / เปลี่ยนขนาดพิมพ์)
ตัวคูณสำเร็จรูป: เปลี่ยนขนาดพิมพ์กลมยอดนิยม
| จากพิมพ์ → ไปพิมพ์ | ตัวคูณสูตร |
|---|---|
| 15 ซม. (6") → 20 ซม. (8") | ×1.78 |
| 18 ซม. (7") → 23 ซม. (9") | ×1.63 |
| 20 ซม. (8") → 25 ซม. (10") | ×1.56 |
| 20 ซม. (8") → 15 ซม. (6") | ×0.56 |
| 25 ซม. (10") → 20 ซม. (8") | ×0.64 |
| พิมพ์กลม 20 ซม. → พิมพ์เหลี่ยม 20×20 ซม. | ×1.27 |
หลักที่ใช้คือพื้นที่ก้นพิมพ์ (พิมพ์กลม = π×รัศมี², พิมพ์เหลี่ยม = กว้าง×ยาว) พิมพ์เหลี่ยมจุมากกว่าพิมพ์กลมขนาดเท่ากันราว 27% เสมอ — นี่คือกับดักคลาสสิกเวลาเปลี่ยนสูตรบราวนี่เป็นพิมพ์กลม
อะไรคูณตรง ๆ ได้ อะไรต้องใช้วิจารณญาณ
วัตถุดิบโครงสร้าง (แป้ง น้ำตาล ไขมัน ของเหลว ไข่) คูณตามตัวเลขได้เลย แต่มี 3 กลุ่มที่ต้องระวัง: เครื่องเทศและพริก เริ่มที่ 75% แล้วชิมปรับ, ผงฟู/ยีสต์ เมื่อคูณเกิน ×3 ควรลดลงเล็กน้อยเพราะแป้งก้อนใหญ่เก็บแก๊สได้ดีกว่า, และเกลือ ที่ลิ้นคนรับรู้แบบไม่เป็นเส้นตรง
ฝั่งเวลาก็เช่นกัน — น้ำซุปหม้อใหญ่ขึ้นใช้เวลาเดือดนานขึ้น แต่เวลา "เคี่ยวให้เปื่อย" แทบเท่าเดิม ส่วนขนมอบให้ดูสัญญาณความสุกจริง (สี กลิ่น การจิ้มไม้) แทนการคูณเวลา
ครัวที่ต้องปรับสูตรบ่อย ควรมีอะไรติดไว้
เครื่องชั่งดิจิทัลคือพระเอกของการย่อ-ขยายสูตร เพราะเมื่อทุกอย่างเป็นกรัม การคูณ 1.63 เท่าจะแม่นจริง ไม่เหมือน "2 ถ้วยครึ่งกับอีกนิดหน่อย" ที่คลาดสะสมทุกบรรทัด ดูได้ในหมวดเครื่องชั่งอาหาร ส่วนคนอบเค้กที่อยากได้พิมพ์ครบทุกไซซ์เพื่อไม่ต้องปรับสูตรเลย ดูหมวดพิมพ์เค้กได้เช่นกัน
บทความที่ใช้เครื่องมือนี้
ใช้อัตราส่วนพื้นที่ก้นพิมพ์ — พิมพ์กลมเทียบจากเส้นผ่านศูนย์กลางยกกำลังสอง เช่น เปลี่ยนจาก 20 ซม. เป็น 25 ซม. ได้ตัวคูณ (25²÷20²) = ×1.56 ถ้าความสูงพิมพ์ต่างกันด้วย ระบบจะคูณอัตราส่วนความสูงเพิ่มให้
ไม่ควรทันที — รสเผ็ด เค็ม และเครื่องเทศแรง ๆ ไม่ได้สเกลเป็นเส้นตรงตามปริมาณ แนะนำเริ่มที่ราว 75% ของค่าที่คำนวณได้ แล้วชิมปรับตอนท้าย ส่วนแป้ง น้ำตาล ของเหลว คูณตรงตามตัวเลขได้เลย
ไม่ใช่ — เค้กสูตร 2 เท่าไม่ได้ใช้เวลาอบ 2 เท่า ถ้าพิมพ์ใหญ่ขึ้นแต่ความสูงแป้งเท่าเดิม เวลาอบเพิ่มเพียงเล็กน้อย ให้ยึดการทดสอบจริง เช่น จิ้มไม้แล้วไม่มีเนื้อเค้กติด มากกว่ายึดเวลาคูณสัดส่วน
ตีไข่ให้เข้ากันก่อนแล้วชั่งแบ่งครึ่ง (ไข่ใหญ่ 1 ฟองไม่รวมเปลือก ≈ 50 กรัม จึงใช้ ~25 กรัม) นี่เป็นเหตุผลที่เครื่องชั่งดิจิทัลจำเป็นมากเวลาย่อสูตรเบเกอรี่