วัสดุต่างกัน ขีดจำกัดก็ต่างกัน
ฟอยล์อลูมิเนียมกับแรปพลาสติกดูเหมือนทำหน้าที่ใกล้เคียงกัน แต่วัสดุที่ต่างกันสิ้นเชิงทำให้ขีดจำกัดของทั้งสองตัวอยู่คนละทิศ การรู้ว่าแต่ละตัวทนได้แค่ไหนคือจุดเริ่มต้นก่อนจะตัดสินใจว่าจะหยิบตัวไหนมาใช้
ฟอยล์อลูมิเนียม ทนความร้อนได้ถึงไหน
ฟอยล์อลูมิเนียมเกรดอาหารทั่วไปทนความร้อนได้สูงมาก บางแหล่งระบุว่าทนได้ถึง 400-600°C ซึ่งเกินกว่าอุณหภูมิเตาอบบ้านทั่วไปที่ใช้งานจริงที่ 200-250°C อยู่มาก ใช้ห่อเนื้อก่อนเข้าเตาอบ คลุมถาดก่อนย่าง หรือห่ออาหารก่อนนำไปปิ้งบนเตาถ่านได้โดยไม่มีปัญหา
แต่มีข้อห้ามที่แข็งกว่าข้อใดทั้งหมด คือ ห้ามนำฟอยล์เข้าไมโครเวฟ โดยเด็ดขาด อลูมิเนียมสะท้อนคลื่นไมโครเวฟแทนที่จะดูดซับ ทำให้เกิดประกายไฟและอาจทำให้ไมโครเวฟเสียหายได้ นี่ไม่ใช่กฎที่ขึ้นกับยี่ห้อหรือความหนาของฟอยล์ แต่เป็นเรื่องของฟิสิกส์ล้วนๆ
ฟอยล์อลูมิเนียมเกรดอาหารขนาดยาว 90 ม. เหมาะสำหรับการใช้งานเตาอบและเตาย่างที่บทความแนะนำ ราคาคุ้มค่าในการใช้ระยะยาว
ดูสินค้าแรปพลาสติก ฟิล์มยืดมีขีดจำกัดที่ต้องรู้
แรปพลาสติกในตลาดมีสองประเภทหลักที่เจอบ่อย คือ PE (Polyethylene) และ PVDC (Polyvinylidene Chloride) ทนความร้อนได้ต่างกัน ตัว PE ส่วนใหญ่ทนได้ประมาณ 100-110°C ส่วน PVDC ทนได้สูงกว่าเล็กน้อย แต่ทั้งสองตัวมีเพดานความร้อนที่ต่ำกว่าฟอยล์อลูมิเนียมมาก
สิ่งที่ต้องเช็กก่อนใช้กับไมโครเวฟมีสามอย่าง:
- ฉลากต้องระบุ "Microwave-safe" ชัดเจน ไม่มีอย่าอนุมานเอาเอง
- ไม่ให้ฟิล์มสัมผัสอาหารโดยตรง ขณะอุ่น เว้นระยะห่างหรือใช้ภาชนะรองรับ
- เว้นช่องระบายไอน้ำ อย่าปิดสนิท ความดันไอน้ำสะสมทำให้ฟิล์มพองและอาจแตก
สิ่งที่ห้ามทำโดยสิ้นเชิงคือนำแรปพลาสติกเข้าเตาอบ ไม่ว่าจะรุ่นไหนก็ตาม อุณหภูมิในเตาอบสูงเกินขีดจำกัดของวัสดุนี้ ฟิล์มจะละลายและปล่อยสารเคมีปนลงในอาหาร
เทียบจากการใช้จริง 4 สถานการณ์หลัก
ในครัวจริงๆ คนใช้สองตัวนี้ในสถานการณ์ที่ต่างกัน บางงานฟอยล์ชนะขาด บางงานแรปทำได้ดีกว่า และบางงานทั้งคู่ก็ทำไม่ได้เลย
เตาอบและเตาย่าง ใครได้เปรียบ
งานนี้ฟอยล์ชนะไม่มีข้อโต้แย้ง ห่อไก่ก่อนเข้าเตา คลุมถาดกันกระเด็น หรือห่อผักก่อนย่างให้สุกจากข้างในก่อน ฟอยล์ทำได้ทุกอย่างโดยไม่มีข้อกังวลเรื่องความร้อน
แรปพลาสติกในสถานการณ์นี้คือตัวเลือกที่ไม่มีอยู่จริง ไม่ใช่ว่าทำได้แต่ไม่แนะนำ แต่คือ ทำไม่ได้เลย ฟิล์มพลาสติกสัมผัสความร้อนเตาอบแล้วละลาย กลิ่นและสารเคมีที่ออกมาปนอาหารแน่นอน ถ้ามีแต่แรปในครัวและต้องใช้เตาอบวันนั้น ต้องซื้อฟอยล์ก่อนเท่านั้น
ฟอยล์อลูมิเนียมชนิดแผ่น 200 แผ่น ใช้ได้กับเตาอบและเตาย่างตามที่บทความแนะนำ ขนาดแผ่นสะดวกต่อการใช้งาน
ดูสินค้าไมโครเวฟ ตัวไหนเข้าได้ ตัวไหนเข้าไม่ได้
กลับข้างกันเลย งานไมโครเวฟฟอยล์เข้าไม่ได้ แรปพลาสติกที่ระบุ microwave-safe เข้าได้ แต่มีเงื่อนไขที่ต้องทำให้ถูก
สิ่งที่ต้องทำก่อนอุ่นด้วยแรปในไมโครเวฟ:
- เช็กฉลาก ว่าเขียน microwave-safe จริงหรือเปล่า ไม่มีอย่าเดา
- พับมุมขึ้น หรือเจาะรูเล็กๆ เพื่อระบายไอน้ำ อย่าปิดสนิท
- ไม่ให้ฟิล์มแตะอาหาร โดยตรง ถ้าอาหารมีไขมันสูง ความร้อนจากไขมันอาจสูงกว่าที่ฟิล์มรับได้
ถ้าไม่อยากยุ่งกับเงื่อนไขพวกนี้ ฝาครอบไมโครเวฟแบบ BPA-free ใช้ง่ายกว่าและปลอดภัยกว่าในระยะยาว
ฝาครอบพลาสติก BPA-Free สำหรับอุ่นอาหารในไมโครเวฟ ตรงกับการใช้งานไมโครเวฟที่บทความแนะนำแทนการใช้ฟอยล์
ดูสินค้าเก็บอาหารในตู้เย็น ตัวไหนคุ้มกว่า
งานเก็บอาหารในตู้เย็นทั้งสองตัวทำได้ แต่ทำได้ต่างกัน แรปพลาสติกยึดติดขอบภาชนะได้แน่นกว่า ปิดปากชามหรือกล่องได้พอดีโดยไม่ต้องพับขอบ กันอากาศได้ดีในระยะสั้น 1-2 วัน เหมาะกับของที่เก็บชั่วคราวแล้วจะกินเร็วๆ
ฟอยล์เหมาะกับของที่ต้องห่อแน่นหรือกันกลิ่น เช่น ปลาหรือเนื้อที่มีกลิ่นแรง ฟอยล์ห่อได้แน่นกว่าและกันกลิ่นออกไปไม่ให้ปนกับอาหารอื่นในตู้เย็นได้ดีกว่า แต่ยึดขอบภาชนะไม่ได้เหมือนแรป ต้องพับขอบหรือใช้ยางรัดช่วย
ฟิล์มยืดห่ออาหารตราดาว 500 เมตร เกรด Food Grade เหมาะสำหรับการเก็บอาหารในตู้เย็นและไมโครเวฟตามที่บทความแนะนำ
ดูสินค้าเรื่องความปลอดภัยที่ต้องพูดตรงๆ
ความร้อนกับพลาสติกหรืออลูมิเนียมมีคำถามด้านสุขภาพที่คนถามบ่อย และบางส่วนก็มีเหตุผลที่ควรระวังจริงๆ ไม่ใช่แค่กังวลเกินเหตุ
ฟอยล์อลูมิเนียมกับอาหารกรดหรืออาหารเค็ม
ฟอยล์อลูมิเนียมมีจุดอ่อนที่หลายคนไม่รู้ คือปฏิกิริยากับอาหารที่มีกรดสูงหรือเค็มจัด อาหารพวกมะเขือเทศ มะนาว น้ำส้มสายชู หรืออาหารหมักดองที่เค็มมาก เมื่อสัมผัสกับฟอยล์เป็นเวลานานอาจทำให้อลูมิเนียมละลายออกมาได้เล็กน้อย
ปัญหานี้เกิดขึ้นชัดขึ้นเมื่อห่อทิ้งไว้นานหลายชั่วโมงหรือข้ามคืน ถ้าห่อแล้วเข้าเตาอบทันที ความเสี่ยงต่ำกว่ามาก แต่ถ้าจะแช่ตู้เย็นค้างคืนโดยใช้ฟอยล์ห่อของที่มีกรดหรือเกลือสูง เปลี่ยนไปใช้กล่องหรือแรปพลาสติกแทนจะปลอดภัยกว่า
แรปพลาสติกกับความร้อน BPA และสารที่ควรระวัง
ความแตกต่างระหว่าง PE กับ PVDC ไม่ได้อยู่แค่ที่ความทนความร้อน แต่อยู่ที่ส่วนประกอบทางเคมีด้วย PE เป็นพลาสติกที่สะอาดกว่าและมักระบุ BPA-free ชัดเจน PVDC ให้ความยึดติดที่ดีกว่าและกันออกซิเจนได้ดีกว่า แต่มีการถกเถียงเรื่องสารตกค้างมากกว่า
สิ่งที่ควรทำเมื่อเลือกซื้อแรปพลาสติก:
- เลือกตัวที่ระบุ BPA-free บนฉลาก
- ถ้าจะใช้กับไมโครเวฟ ต้องระบุ microwave-safe ด้วย
- ไม่ให้ฟิล์มสัมผัสอาหารโดยตรงขณะอุ่น โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมันสูง เพราะไขมันดูดความร้อนได้เร็วกว่าน้ำ อุณหภูมิจุดสัมผัสอาจสูงกว่าที่ฟิล์มรับได้
แรปพลาสติก PE เกรดอาหารทนอุณหภูมิ -60℃~110℃ เหมาะสำหรับเก็บในตู้เย็นตามที่บทความแนะนำ ไม่ใช้สำหรับเตาอบ
ดูสินค้าคำนวณให้ชัด ตัวไหนคุ้มกว่าในระยะยาว
ราคาหน้ากล่องไม่ใช่ตัวเลขที่บอกความคุ้มค่าจริง ต้องดูที่จำนวนครั้งที่ใช้ได้ต่อม้วนหรือต่อกล่อง และว่าใช้ผิดสถานการณ์แล้วต้องซื้อใหม่บ่อยแค่ไหน
ต้นทุนต่อการใช้งานจริง
ฟอยล์ขนาด 90 เมตร ราคาประมาณ 386 บาท คิดเป็นเมตรละประมาณ 4.3 บาท แรปพลาสติก 500 เมตร ราคาประมาณ 195 บาท คิดเป็นเมตรละ 0.4 บาท ถูกกว่ากันมาก แต่ตัวเลขนี้เปรียบกันตรงๆ ไม่ได้ เพราะฟอยล์กับแรปใช้งานคนละแบบ
งานเตาอบ 1 ครั้งใช้ฟอยล์ประมาณ 30-60 ซม. งานคลุมชามในตู้เย็นใช้แรปประมาณ 20-30 ซม. ถ้าทำอาหารสัปดาห์ละสองสามครั้ง ฟอยล์ 90 เมตรใช้ได้นานหลายเดือน แรปพลาสติก 500 เมตรอาจใช้ได้นานกว่านั้นอีก ต้นทุนจริงต่อครั้งของทั้งสองตัวต่ำกว่าที่คิดมาก ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ราคาแต่อยู่ที่ใช้ผิดงานแล้วต้องทิ้ง
ฟอยล์อลูมิเนียมขนาด 5 เมตร ทนความร้อนสูงและปลอดภัยต่อร่างกาย เหมาะสำหรับห่ออาหารก่อนปิ้งย่างอบตามที่บทความเน้น
ดูสินค้าใครควรซื้อตัวไหน หรือต้องมีทั้งคู่
ถ้าใช้เตาอบหรือเตาย่างเป็นประจำ ฟอยล์อลูมิเนียมเป็นของที่ขาดไม่ได้ ไม่มีตัวแทน ถ้าครัวบ้านเน้นเก็บอาหารในตู้เย็นและอุ่นไมโครเวฟเป็นหลัก แรปพลาสติกรุ่น microwave-safe คุ้มกว่าและใช้สะดวกกว่า
ครัวที่ทำทั้งสองอย่างควรมีทั้งคู่ แต่ไม่ต้องซื้อขนาดใหญ่ทั้งสองตัวพร้อมกัน ดูก่อนว่าครัวของคุณใช้อะไรบ่อยกว่า แล้วซื้อตัวนั้นขนาดใหญ่ไว้ อีกตัวซื้อขนาดเล็กสำรองไว้ใช้เฉพาะงานที่อีกตัวทำไม่ได้ วิธีนี้ไม่เสียเงินซ้ำซ้อนและไม่ต้องทิ้งของที่ใช้ไม่หมดก่อนหมดอายุ