สเตนเลสเกรดคืออะไร อ่านตัวเลขบนกระทะให้ออกก่อน
ตัวเลข 304 หรือ 316 บนกระทะไม่ใช่รหัสสินค้า แต่คือมาตรฐานส่วนผสมโลหะที่บอกว่าทนได้แค่ไหนในสภาพแวดล้อมแบบไหน รู้จักตรงนี้ก่อนแล้วค่อยเทียบกัน
304 คืออะไร ทำไมถึงเป็นเกรดที่เห็นบ่อยสุด
กระทะสเตนเลสที่วางขายในตลาดส่วนใหญ่เป็น 304 เพราะมันคือสูตรมาตรฐาน food grade ที่ใช้กันทั่วโลก ส่วนผสมหลักคือ โครเมียม 18% และนิกเกิล 8% ซึ่งเป็นสัดส่วนที่ทำให้ผิวโลหะสร้างชั้นออกไซด์บางๆ ป้องกันสนิมในสภาพแวดล้อมปกติได้ดี
ทำไมถึงเห็นบ่อย? เพราะราคาเข้าถึงง่าย ผลิตได้ง่าย และสำหรับครัวบ้านทั่วไปที่ผัดผัก ต้มน้ำซุป หรือทอดไข่ มันก็ทำหน้าที่ได้ครบโดยไม่มีปัญหา ครัวบ้านส่วนใหญ่ในไทยใช้ 304 มาตลอดโดยไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ
316 ต่างจาก 304 ตรงไหน และใครต้องการมัน
316 มีสูตรเดียวกับ 304 แต่เพิ่ม โมลิบดีนัม เข้ามาอีก 2-3% ตรงนี้แหละที่ทำให้มันต่างกันจริงๆ โมลิบดีนัมช่วยให้โลหะทนต่อกรดและเกลือได้ดีกว่า ในสภาพที่สัมผัสของเค็มจัด เปรี้ยวจัด หรือสารเคมีบ่อยๆ ชั้นป้องกันของ 316 จะไม่สึกเร็วเท่า 304
แต่ราคาก็สูงกว่าชัดเจน และสำหรับครัวบ้านที่ไม่ได้ทำอาหารหมักดองหรือต้มของกรดสูงเป็นประจำ ความต่างนี้แทบไม่ได้ใช้งาน จ่ายเพิ่มแต่ไม่ได้อะไรเพิ่ม ก็มีในหลายเคส
เทคนิคผัดและต้มในครัวบ้าน กระทะสเตนเลสเกรดไหนรับมือได้ดีกว่า
การใช้งานในครัวบ้านไทยมีทั้งผัดไฟแรง ต้มน้ำซุป ทำแกงที่มีกะทิและกรดจากมะนาว ความต้องการเหล่านี้ไม่เหมือนกัน และกระทะสเตนเลสแต่ละเกรดรับมือต่างกันในแต่ละงาน
ผัดไฟแรงและทอด กระทะสเตนเลสต้องมีก้นแบบไหน
ผัดไฟแรงในครัวบ้าน สิ่งที่สำคัญกว่าเกรดคือ ความหนาของก้นกระทะ กระทะสเตนเลสก้นบางแม้จะเป็น 316 ก็ทำให้ความร้อนกระจุกตัวที่จุดเดียว อาหารไหม้ก่อนสุกได้ง่าย
ก้นที่ดีสำหรับผัดไฟแรงควรเป็นแบบ tri-ply (3 ชั้น) หรือมากกว่า ซึ่งมักเป็นสเตนเลส-อลูมิเนียม-สเตนเลส ชั้นอลูมิเนียมตรงกลางช่วยกระจายความร้อนได้เร็วและสม่ำเสมอกว่าสเตนเลสชั้นเดียวมาก สิ่งที่ควรดูก่อนซื้อมีดังนี้
- ความหนาก้นกระทะ — ควรหนาอย่างน้อย 3 มม. ขึ้นไป
- จำนวนชั้น — tri-ply ขึ้นไปดีกว่าชั้นเดียว
- น้ำหนักกระทะ — หนักกว่าปกตินิดหน่อยคือสัญญาณดี ก้นหนาพอ
ดังนั้นถ้าเลือกระหว่างกระทะ 316 ก้นบางกับกระทะ 304 ก้นหนา สำหรับผัดไฟแรง เลือก 304 ก้นหนาได้เลย ก้นกระทะสำคัญกว่าเลขเกรดในงานนี้
กระทะจีนสเตนเลสตราม้าลาย Zebra ก้นโค้ง กระจายความร้อนได้ดี — ตัวอย่างกระทะสแตนเลสระดับพรีเมียมที่บทความพูดถึงเรื่องการกระจายความร้อนสม่ำเสมอ
ดูสินค้าต้มแกงและอาหารกรด กระทะ 316 จำเป็นแค่ไหน
ต้มยำ แกงส้ม หรืออาหารที่มีมะนาวและน้ำส้มสายชูเยอะ กรดในอาหารพวกนี้สัมผัสกับผิวกระทะนานกว่าการผัดไฟแรงทั่วไป ถ้าทำบ่อยและเก็บอาหารทิ้งไว้ในกระทะข้ามคืนเป็นประจำ 316 มีข้อได้เปรียบชัดเจน
แต่ถ้าต้มน้ำซุปใส ต้มไข่ หรือผัดสั้นๆ แล้วตักออกทันที 304 เพียงพอมาก ไม่มีเหตุผลต้องจ่ายแพงกว่าสำหรับการใช้งานแบบนี้ ครัวบ้านส่วนใหญ่ที่ทำอาหารหลากหลายแต่ไม่ได้เน้นหมักดองหรือต้มกรดสูงทุกวัน 304 ก็ผ่านได้สบาย
หม้อสแตนเลส 304 พร้อมตะแกรงกรอง ใช้ทอด ต้ม ลวกได้ — แสดงให้เห็นว่าเกรด 304 ครอบคลุมการใช้งานครัวบ้านทั่วไปได้โดยไม่ต้องจ่ายเพิ่มสำหรับ 316
ดูสินค้าทำไมกระทะสเตนเลสบางทีถึงมีจุดน้ำตาลหรือสีรุ้ง
นี่คือสิ่งที่หลายคนในครัวบ้านเห็นแล้วตกใจว่ากระทะเป็นสนิมแล้ว แต่จริงๆ ไม่ใช่ สีรุ้งที่เห็นบนผิวกระทะหลังผัดไฟแรงคือปรากฏการณ์ ออกซิเดชันของโครเมียม เมื่อโดนความร้อนสูง ผิวโลหะเปลี่ยนสีตามความหนาของชั้นออกไซด์ ซึ่งเป็นเรื่องปกติและไม่เป็นอันตราย
ส่วนจุดสีน้ำตาลหรือขาวๆ ที่ก้นกระทะมักมาจาก คราบแร่ธาตุในน้ำประปา โดยเฉพาะในพื้นที่ที่น้ำกระด้าง ต้มน้ำแล้วทิ้งไว้ให้ระเหย แร่ตกตะกอนที่ก้น ไม่ใช่สนิม ล้างออกได้ด้วยน้ำส้มสายชูหรือเบกกิ้งโซดา ไม่ต้องเปลี่ยนกระทะ
วิธีใช้กระทะสเตนเลสให้ไม่ติดอาหาร ไม่ต้องง้อเทฟลอน
ข้อร้องเรียนอันดับหนึ่งของกระทะสเตนเลสคืออาหารติดก้น แต่ส่วนใหญ่เกิดจากเทคนิคการใช้ ไม่ใช่ตัวกระทะ เรียนรู้สองขั้นตอนนี้แล้วกระทะสเตนเลสจะเปลี่ยนไปเลย
เทคนิค Mercury Ball ทดสอบความร้อนก่อนใส่อาหาร
ปัญหาอาหารติดกระทะสเตนเลสเกิดจากการใส่อาหารตอนที่กระทะยังร้อนไม่พอ ผิวโลหะมีรูพรุนเล็กๆ ที่ยังเปิดอยู่ อาหารเลยเข้าไปฝังในรูพวกนั้น พอกระทะร้อนถึงจุดที่เหมาะสม รูพรุนจะหดตัว ผิวกระทะเรียบขึ้น อาหารจะไม่ค้างอยู่
วิธีทดสอบง่ายๆ คือ Mercury Ball Test ทำตามนี้
1. ตั้งกระทะบนเตา ไฟกลาง รอสักครู่ 2. หยดน้ำเล็กน้อยลงไปในกระทะ 3. ถ้าน้ำกระจายแตกเป็นหยดเล็กๆ แสดงว่ายังร้อนไม่พอ 4. ถ้าน้ำรวมตัวเป็นเม็ดกลมๆ กลิ้งไปมาได้โดยไม่ระเหยทันที แสดงว่าร้อนพอแล้ว 5. เทน้ำออก ใส่น้ำมัน แล้วใส่อาหารได้เลย
หลักการคือกระทะต้องร้อนก่อนน้ำมัน และน้ำมันต้องร้อนก่อนอาหาร ลำดับนี้ห้ามสลับ ลองทำดูแล้วจะรู้ว่าต่างจากเดิมมาก
ไม้พายซิลิโคน Food Grade ทนความร้อนสูง — เหมาะสำหรับใช้กับกระทะสแตนเลสในช่วงทดสอบ Mercury Ball ที่บทความแนะนำ ไม่ขูดผิวกระทะ
ดูสินค้าล้างกระทะสเตนเลสยังไงให้ไม่มีคราบและอายุยาว
กระทะสเตนเลสที่ดูแลถูกวิธีอยู่ได้นานหลายปีโดยไม่มีปัญหา แต่ถ้าดูแลผิด แม้เกรดดีก็เสื่อมเร็ว สิ่งที่ควรทำหลังใช้งาน
- ล้างทันที หลังกระทะเย็นลงพอสมควร อย่าแช่น้ำทิ้งไว้นาน โดยเฉพาะน้ำเกลือหรือน้ำซุป
- ใช้เบกกิ้งโซดา ขัดคราบไหม้ที่ติดแน่ โรยลงไปแล้วเติมน้ำนิดหน่อย ทิ้งไว้ 10-15 นาทีก่อนขัด
- หลีกเลี่ยงฝอยเหล็ก กับกระทะ 304 เพราะขูดผิวได้ง่าย ใช้ฟองน้ำหยาบหรือแปรงขัดแทน
ถ้าต้องการให้กระทะกลับมาเงาอีกครั้ง ใช้น้ำส้มสายชูขาวเช็ดแล้วล้างออก คราบแร่และสีหมองจะจางลงได้โดยไม่ต้องซื้อน้ำยาพิเศษ ของในครัวแก้ปัญหาในครัวได้เสมอ
ครัวบ้านควรซื้อเกรด 304 หรือ 316 และดูที่สเปกอะไรอีก
พอรู้ว่าสองเกรดต่างกันยังไงแล้ว คำถามถัดไปคือครัวบ้านทั่วไปต้องการแค่ไหน และนอกจากเกรดยังมีอะไรที่ต้องดูอีก
ครัวบ้านทั่วไปใช้ 304 พอไหม หรือต้องอัปเป็น 316
ตอบตรงๆ เลย — ครัวบ้านที่ทำอาหารทั่วไปใช้ 304 พอ ผัด ต้ม ทอด ทำกับข้าวรายวัน กระทะสเตนเลส 304 รับมือได้หมด ไม่มีเหตุผลต้องจ่ายเพิ่มสำหรับ 316 ถ้าไม่ได้ใช้งานที่ต่างกันจริงๆ
316 คุ้มกว่าถ้าคุณ ทำต้มยำ แกงส้ม หรืออาหารกรดสูงบ่อยมากๆ เก็บอาหารค้างคืนในกระทะเป็นประจำ หรืออยู่ในพื้นที่ที่อากาศเค็ม เช่น ใกล้ทะเล ถ้าไม่ใช่เงื่อนไขพวกนี้ ซื้อ 304 ดีๆ สักใบแล้วเอาเงินส่วนต่างไปลงที่ก้นกระทะให้หนาขึ้นแทนจะคุ้มกว่า
นอกจากเกรด ต้องดูก้นกระทะ ด้ามจับ และขนาดด้วย
เกรดเป็นแค่ส่วนหนึ่ง สิ่งที่กระทบการใช้งานจริงในครัวบ้านมีอีกหลายอย่าง
- ก้นกระทะ — หนาอย่างน้อย 3 มม. หรือเป็น tri-ply ขึ้นไป กระจายความร้อนสม่ำเสมอกว่าชั้นเดียวมาก
- ด้ามจับ — ด้ามที่เชื่อมแน่นและไม่ร้อนเร็วสำคัญมากในครัวบ้านที่ผัดนานๆ ด้ามสเตนเลสล้วนร้อนเร็วกว่าด้ามที่มีฉนวน
- ขนาด — ครัวบ้าน 2-3 คน กระทะ 28-30 ซม. พอดี ใหญ่เกินไปก็เปลืองพื้นที่และน้ำมัน
- ความเข้ากันได้กับเตา — ถ้าใช้เตาเหนี่ยวนำ ต้องเช็คว่ากระทะมีแม่เหล็กดูดติดก้นหรือไม่ กระทะสเตนเลสบางรุ่นใช้กับเตาเหนี่ยวนำไม่ได้
กระทะสแตนเลสราคาเข้าถึงได้ มีให้เลือกหลายขนาดตั้งแต่ 28 ถึง 43 ซม. — ให้ผู้อ่านเปรียบเทียบขนาดและราคาก่อนตัดสินใจซื้อตามที่บทความแนะนำ
ดูสินค้ากระทะสแตนเลสก้นลึกที่ขายดีกว่า 374 ชิ้น — เหมาะสำหรับคนที่อ่านบทความแล้วอยากเริ่มต้นกับกระทะสแตนเลสจริงๆ ก่อนตัดสินใจว่าจะเลือกเกรดไหน
ดูสินค้าคำถามที่คนสงสัยบ่อยเรื่องกระทะสเตนเลสเกรด
รวมคำถามที่เจอบ่อยจากคนที่กำลังจะซื้อกระทะสเตนเลส ตอบตรงๆ ไม่อ้อมค้อม
กระทะสเตนเลสเป็นสนิมได้ไหม? ได้ แต่ยากมากในสภาพปกติ สนิมจริงๆ บนกระทะ 304 หรือ 316 มักเกิดจากการแช่น้ำเกลือนานๆ หรือใช้ฝอยเหล็กขูดจนผิวป้องกันสึก ถ้าดูแลถูกวิธีกระทะสเตนเลสไม่เป็นสนิมในชีวิตประจำวัน
กระทะสเตนเลสใช้กับเตาแก๊สและเตาไฟฟ้าได้เหมือนกันไหม? ใช้ได้ทั้งคู่ แต่เตาเหนี่ยวนำต้องเช็คเพิ่ม กระทะสเตนเลสบางรุ่นก้นไม่มีแม่เหล็ก ใช้กับเตาเหนี่ยวนำไม่ได้ ทดสอบง่ายๆ ด้วยแม่เหล็กก่อนซื้อ ถ้าติดแปลว่าใช้ได้
ซื้อกระทะสเตนเลสราคาถูกกับแพงต่างกันจริงไหม? ต่างกันที่ความหนาของก้นและคุณภาพการเชื่อมด้ามเป็นหลัก ราคาถูกมักก้นบางกว่า ความร้อนกระจายไม่สม่ำเสมอ อายุการใช้งานสั้นกว่า ถ้าจะใช้หนักในครัวบ้านทุกวัน จ่ายเพิ่มสำหรับก้นหนาคุ้มกว่าซื้อใหม่บ่อยๆ
ใช้กระทะสเตนเลสกับเครื่องปรุงกรดอย่างน้ำมะนาวได้ไหม? ได้ แต่อย่าทิ้งค้างไว้นาน ผัดหรือต้มเสร็จแล้วตักออกล้างกระทะทันที ถ้าเก็บอาหารกรดสูงในกระทะข้ามคืนบ่อยๆ ควรเปลี่ยนมาใช้ 316 หรือใช้ภาชนะอื่นเก็บแทน
ไม้พายสแตนเลสเกรดอาหาร ด้ามยาวพิเศษ — อุปกรณ์คู่กระทะสแตนเลสที่บทความแนะนำเรื่องวิธีใช้ให้ไม่ติดอาหาร ไม้พายที่แข็งแรงพอช่วยผัดได้มั่นใจกว่า
ดูสินค้า