ทำไมวัตถุดิบครัวไทยถึงเสียเร็วกว่าที่คิด
พริกแกง กะปิ น้ำพริกเผา ไม่ใช่ของที่เสียเพราะทิ้งไว้นานอย่างเดียว มันเสียทุกครั้งที่เปิดฝา และบางทีก็เสียแบบที่ไม่รู้ตัวจนกว่าจะหยิบมาใช้อีกที
ออกซิเจนและความชื้นคือตัวการหลัก
ของที่มีไขมันสูงอย่างพริกแกงและน้ำพริกเผาเสียเพราะออกซิเจนทำปฏิกิริยากับไขมันในส่วนผสม กระบวนการนี้เรียกว่าออกซิเดชัน ผลที่ได้คือกลิ่นหืน สีเปลี่ยน และรสชาติที่แปลกไปจากเดิม ยิ่งออกซิเจนเข้าได้มากเท่าไหร่ กระบวนการนี้ก็เร็วขึ้นเท่านั้น
ความชื้นเป็นอีกเรื่องที่มักมองข้าม ทุกครั้งที่เปิดฝาในครัวที่มีไอน้ำจากการทำอาหาร ความชื้นจะแทรกเข้าไปในขวด เชื้อราและแบคทีเรียที่รอโอกาสอยู่แล้วจะเติบโตได้เร็วขึ้นทันที กะปิที่เก็บไม่ดีจะเห็นคราบขาวๆ ขึ้นที่ผิวได้ภายในไม่กี่สัปดาห์
กลิ่นฟุ้งในตู้เย็นมาจากไหน
กะปิและพริกแกงปล่อยโมเลกุลกลิ่นออกมาตลอดเวลา แม้ไม่ได้เปิดฝา ถ้าฝาปิดไม่สนิทพอ โมเลกุลเหล่านี้จะซึมออกมาช้าๆ แล้วไปเกาะกับของอื่นในตู้เย็น ไม่ว่าจะเป็นผลไม้ นม หรือขนมที่วางอยู่ใกล้ๆ
ลองสังเกตดูว่าตู้เย็นบ้านมีกลิ่นแปลกๆ อยู่ตลอดหรือเปล่า ถ้ามี ต้นเหตุมักอยู่ที่ขวดพวกนี้แหละ ไม่ใช่ของเน่าเสีย แต่เป็นกลิ่นที่ซึมออกมาจากฝาที่ปิดไม่สนิทจริงๆ และยิ่งตู้เย็นเปิดบ่อย อากาศหมุนเวียน กลิ่นก็กระจายได้เร็วขึ้น
อ่านเพิ่มเติม: ขวดโหลเก็บอาหาร
ขวดโหลสุญญากาศต่างจากขวดโหลธรรมดายังไงในทางปฏิบัติ
ฝาปิดสนิทกับฝาสุญญากาศฟังดูเหมือนกัน แต่ผลที่ได้ในครัวต่างกันพอให้รู้สึกได้จริงๆ โดยเฉพาะกับของที่มีกลิ่นแรงและเสียง่าย
ฝาสุญญากาศทำงานยังไง
ขวดโหลสุญญากาศออกแบบมาให้ดูดอากาศออกจากภายในขวดก่อนที่จะปิดสนิท ผลคือความดันอากาศในขวดต่ำกว่าข้างนอก เมื่อเปิดขวดครั้งต่อไปจะได้ยินเสียง "ป๊อก" เบาๆ นั่นคือสัญญาณว่าระบบยังทำงานอยู่
เมื่อความดันในขวดต่ำกว่าข้างนอก ออกซิเจนและความชื้นจะเข้าได้ยากขึ้นมาก เปรียบง่ายๆ คือของข้างนอกต้องออกแรงดันฝ่าเข้าไป แทนที่จะลอยเข้าได้เองตามธรรมชาติ ของในขวดเลยเสียช้าลงกว่าปกติ
WECK Mold Jar มีซีลยางและคลิปสแตนเลส ปิดสนิทแบบสุญญากาศจริง ช่วยป้องกันออกซิเจนและความชื้นที่บทความเตือนว่าเป็นสาเหตุเสียหาย
ดูสินค้าของที่ได้ผลชัดกับของที่ไม่ค่อยต่าง
ไม่ใช่ทุกอย่างในครัวไทยที่จะได้ประโยชน์จากขวดสุญญากาศเท่ากัน รู้จักแยกจะช่วยตัดสินใจได้ดีขึ้น
ของที่ได้ผลชัดเจน:
- พริกแกงสด — มีไขมันจากกะทิและโปรตีนจากกุ้งแห้ง เสียเร็วมากถ้าออกซิเจนเข้า ขวดสุญญากาศช่วยได้จริง
- น้ำพริกเผา — น้ำมันในน้ำพริกเผาเหม็นหืนได้ง่ายถ้าโดนอากาศบ่อยๆ การปิดสนิทยืดอายุได้ชัดเจน
- พริกแกงแบบครึ่งขวด — ที่ตักออกมาแล้วเหลือค้างตู้เย็น อันนี้ได้ประโยชน์มากที่สุดเพราะพื้นที่อากาศในขวดมาก
ของที่ต่างกันน้อยกว่า:
- กะปิ — มีเกลือสูงมากอยู่แล้ว เกลือช่วยถนอมได้ระดับหนึ่ง ถ้าเก็บในตู้เย็นและใช้ช้อนสะอาดตักทุกครั้ง ขวดธรรมดาฝาปิดสนิทก็พอใช้ได้ แต่ถ้ากังวลเรื่องกลิ่นฟุ้งในตู้เย็น ขวดสุญญากาศยังดีกว่าอยู่ดี
WECK Mold Jar 290 ml ขนาดเล็ก มีซีลยางและคลิปสแตนเลส เหมาะสำหรับเก็บพริกแกงหรือน้ำพริกเผาที่ตักออกมาแล้วครึ่งขวด
ดูสินค้าสิ่งที่ทำให้ต่างกันจริงๆ ไม่ใช่แค่อายุของที่เก็บ แต่คือกลิ่นในตู้เย็นที่ลดลงได้เห็นชัด ซึ่งนำไปสู่คำถามว่าจะเลือกขวดแบบไหนให้เหมาะกับครัวบ้านจริงๆ
เลือกขวดโหลสุญญากาศสำหรับครัวบ้านให้เหมาะ
ครัวบ้านไม่ต้องการขวดโหลร้านอาหาร ขนาดและวัสดุต้องเหมาะกับของที่เก็บและพื้นที่ตู้เย็นที่มี
ขนาดและปากขวดที่เหมาะกับของแต่ละอย่าง
กฎง่ายๆ ที่ครัวบ้านควรยึดไว้คือ ขวดไม่ควรใหญ่กว่าปริมาณที่ใช้ใน 2-3 สัปดาห์ ขวดใหญ่เกินทำให้ต้องเปิดบ่อย และทุกครั้งที่เปิดก็คืออากาศเข้า ระบบสุญญากาศก็ต้องทำงานใหม่ทุกครั้ง
แนวทางเลือกขนาดตามของที่เก็บ:
- พริกแกงสด — ขวด 250-500 ml ปากกว้างพอตักช้อนโต๊ะได้สะดวก ไม่ต้องใหญ่กว่านี้เพราะพริกแกงสดควรใช้ให้หมดภายใน 1-2 สัปดาห์
- น้ำพริกเผา — ขวด 300-500 ml ก็พอ ถ้าซื้อมาทีละขวดใหญ่ให้แบ่งใส่ขวดเล็กหลายใบแทนที่จะเปิดขวดใหญ่ซ้ำๆ
- กะปิ — ขวด 200-300 ml ปากกว้างพอช้อนเล็กตักได้ ไม่ต้องลึกเกินเพราะกะปิแน่นตักยาก
M KITCHEN โหลแก้วสูญญากาศหลายขนาด (500-2000 ml) ฝาปิดสนิท ราคาประหยัด เหมาะสำหรับครัวบ้านที่มีพริกแกงค้างตู้เย็นเป็นประจำ
ดูสินค้าแก้วกับพลาสติก เลือกอะไรสำหรับของที่มีกลิ่นแรง
สำหรับของที่มีกลิ่นแรงอย่างกะปิและพริกแกง แก้วชนะพลาสติกชัดเจน เหตุผลไม่ใช่เรื่องสุขภาพหรือความปลอดภัยอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของการดูดซับกลิ่น พลาสติกมีรูพรุนระดับจุลภาคที่กลิ่นจากกะปิและพริกแกงซึมเข้าไปได้เรื่อยๆ ใช้ไปนานๆ ขวดพลาสติกจะมีกลิ่นติดค้างแม้ล้างสะอาดแล้ว
แก้วไม่มีปัญหานี้ ล้างแล้วสะอาดจริง กลิ่นไม่ติด ข้อเสียเดียวที่ต้องยอมรับคือหนักกว่าและแตกได้ถ้าหล่น แต่ถ้าวางในตู้เย็นและไม่ได้เคลื่อนย้ายบ่อย น้ำหนักก็ไม่ใช่ปัญหาใหญ่สำหรับครัวบ้าน
IKEA KORKEN ฝาปิดสนิทแบบสุญญากาศ ช่วยเก็บกลิ่นหอมและรักษากลิ่นรสอาหารได้นานขึ้น ตรงกับปัญหาฟุ้งกลิ่นที่บทความพูดถึง
ดูสินค้าวิธีใช้ขวดโหลสุญญากาศให้ได้ผลจริงในครัวบ้าน
มีขวดดีแต่ใช้ผิดวิธีก็ไม่ต่างจากขวดธรรมดา มีรายละเอียดเล็กๆ ที่ทำให้ได้ผลหรือไม่ได้ผล
ก่อนใส่ของต้องทำอะไรบ้าง
ขั้นตอนที่คนมักข้ามไปคือเรื่องความชื้นในขวด ถ้าล้างขวดแล้วเช็ดไม่แห้งสนิท ความชื้นที่เหลืออยู่จะทำให้ระบบสุญญากาศทำงานได้ไม่เต็มที่ และยังเร่งให้ของเสียเร็วขึ้นด้วย
สิ่งที่ต้องทำก่อนใส่ของทุกครั้ง:
- เช็ดขวดและฝาให้แห้งสนิท หรือคว่ำทิ้งไว้จนแห้งเองก่อนใช้
- ตรวจดูว่ายางรองฝาไม่มีเศษอาหารหรือคราบติดอยู่ เพราะแม้แต่เศษเล็กๆ ก็ทำให้ฝาปิดไม่สนิท
- ใช้ช้อนสะอาดและแห้งตักของทุกครั้ง อย่าใช้ช้อนที่เพิ่งจุ่มน้ำหรือมีความชื้นติดอยู่
โหลแก้วสุญญากาศขนาดหลากหลาย (650-2200 ml) ปิดสนิทจริง เหมาะเก็บพริกแกง กะปิ น้ำพริกเผาที่เปิดบ่อยตามที่บทความเตือน
ดูสินค้าทำแค่นี้สม่ำเสมอ ของในขวดจะอยู่ได้นานขึ้นเห็นชัด และตู้เย็นก็หายกลิ่นอับได้จริงๆ
สัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาเปลี่ยนขวดหรือฝาใหม่
ขวดสุญญากาศไม่ได้ใช้ได้ตลอดไป ฝายางจะเสื่อมสภาพตามเวลา สัญญาณที่ชัดที่สุดคือเปิดฝาแล้วไม่ได้ยินเสียงป๊อก นั่นหมายความว่าระบบสุญญากาศไม่ทำงานแล้ว ใช้ต่อก็ไม่ต่างจากขวดฝาธรรมดา
อาการอื่นที่ต้องสังเกต คือกลิ่นของที่เก็บซึมออกมาให้ได้กลิ่นรอบๆ ฝา หรือฝายางเริ่มแข็ง แตก หรือเปลี่ยนสี ถ้าเจออาการเหล่านี้ อย่าฝืนใช้ต่อ เพราะของในขวดเสียเร็วกว่าที่คิดโดยที่ไม่รู้ตัว บางยี่ห้อขายฝายางแยกได้ ซื้อเปลี่ยนเฉพาะฝาก็ประหยัดกว่าซื้อขวดใหม่ทั้งชุด
ขวดแก้วปิดสนิทกันอากาศ ฝาสุญญากาศช่วยรักษากลิ่นและรส เหมาะสำหรับเก็บวัตถุดิบครัวไทยที่มีกลิ่นแรง
ดูสินค้าอ่านต่อ: ขวดโหลเก็บของแห้ง